Communicatie met dieren
Een onderwerp waar elke hondenbezitter mee bezig is, maar wat door
weinig mensen echt begrepen wordt.
Voordat we het over communicatie met honden hebben, moeten we eerst
beseffen wat communicatie voor de mens inhoudt.
Wat is communiceren.
Om te communiceren moet er eerst iets uitgezonden worden wat een ander
moet ontvangen. Hetgeen wat ontvangen wordt moet begrepen worden en pas dan
spreekt men over communiceren.
Zenden kun je op verschillende manieren. Om te ontvangen en te begrijpen
gebruik je al je zintuigen.
Communicatie is een belangrijk gereedschap voor de mens. Zo belangrijk
dat we kunnen stellen dat de mens, zonder communicatie, zich nooit had
kunnen ontwikkelen.
Communicatie heeft zo’n dominante plek in ons bestaan dat je automatisch
vanaf je eerste levensjaren, spelenderwijs, opgroeit in een wereld van
communiceren.
Vooral de verbale communicatie is bij ons erg belangrijk geworden. We
groeien op in een groep waar iedereen verbaal communiceert en puur door
verbale communicatie ontwikkelen we ons.
Communiceren met taal is erg krachtig, maar ook erg ingewikkeld en vergt
een hoog mate van intelligentie. Juist door de aanwezigheid van de
intelligentie kan de mens de verbale communicatie maximaal te benutten.
Doordat de mens zich concentreert op de verbale communicatie, is de non-verbale communicatie minder belangrijk geworden en staat pas op de 2e rij.
Toch kennen veel mensen de non-verbale communicatie. Vaak gaat die
non-verbale communicatie pas echt een rol spelen als het verbale niet te
realiseren is. We gebruiken het non-verbale soms om een taalbarrière te
slechten.
Als we verbaal communiceren gebruiken we, vaak onbewust, non-verbale
communicatie.
Kunnen we verbaal communiceren met iemand, dan gebruiken we het
non-verbale om het verbale kracht bij te zetten. We gebruiken het
non-verbale soms zelfs als een soort leugendetector. Communiceer je met
iemand en stroken zijn woorden niet met de non-verbale seintjes die deze
afgeeft, twijfel je aan het verbale.
Omdat communicatie zo belangrijk is heeft men er veel studies aan
gewijd.
Uit verschillende studies over communicaties trekt men een belangrijke
conclusie.
Verbale communicatie is belangrijk, maar is voor ca. 25% bepalend in de communicatie. De ondersteuning van de verbale communicatie met het non-verbale bepaalt de communicatie. Verteld iemand iets aan je en is de non-verbale communicatie niet in balans met het verbale, hoort men de communicatie aan en beschouwd men de communicatie als minder betrouwbaar.
Het non-verbale is een natuurlijke aanleg van de mens die door veel
mensen niet gebruikt wordt. Omdat we vanaf onze geboorte met het verbale
bestookt worden, ontwikkelt het non-verbale slecht, en blijft het op de
achtergrond meedraaien. Toch bepaalt het non-verbale onbewust veel meer
in communiceren als men ooit verwacht had.
Uit gesprekken met experts op het gebied van dieren, concludeer ik dat
het bij dieren andersom is. Dieren communiceren non-verbaal. Gebruikt
men verbale commando’s, dan luistert het dier pas als het non-verbale
klopt. Het is hoogst aannemelijk dat dieren alleen maar non-verbaal
communiceren. Als men een dier traint, is het effectief om te starten
met non-verbale signalen en dit te ondersteunen met verbale commando’s.
Door lange tijd beide communicatie in balans te hebben kun je, na jaren
trainen, dieren op verbale commando’s zetten.
Toch is die balans tussen non-verbaal en verbaal t.a.v. dieren ook
belangrijk. Als een verbaal commando is aangeleerd en een non-verbaal
signaal verstoort het verbale commando, vervalt het merendeel van de
dieren in het non-verbale communiceren.
Honden zijn heel erg visueel ingesteld. Het gevolg is dat honden erg
beïnvloed worden door de visuele signalen die de handler afgeeft. Traint
men met een hond kan lichaamstaal veel hulp bieden bij het trainen.
Jammer genoeg is lichaamstaal juist iets wat bij veel handlers minder
gecontroleerd gaat. Vaak is een commando niet in evenwicht met het
non-verbale en luistert de hond niet.
In balans zijn met hetgeen je zegt is vaak voldoende om een hond te
laten luisteren.
Daarom is de boodschap; wees duidelijk naar je hond en ondersteun, vooral
in het begin, alles met de juiste lichaamstaal.
Als je dat weet en ook nog eens beseft dat het visuele bereik van de
hond veel verder gaat dan het visuele bereik van de mens, begrijp je dat
de hond vaak dingen doet die jij niet gezegd hebt.
Om enig gevoel te krijgen voor de verhoudingen:
Bij het communiceren tussen mensen bepaalt het verbale 25% van de
communincatie en 75% wordt bepaald door het non-verbale. Is de
communicatie niet in balans, dan luisteren mensen naar het verbale.
Bij het communiceren met een dieren bepaalt het non-verbale voor 95% wat
het dier doet en slechts 5% wordt bepaald door het verbale. Is de
communicatie niet in balans, dan luistert het dier alleen naar het
non-verbale.
Een truckje om te beseffen dat het non-verbale erg dominant is bij
de mens.
Probeer eens uit te spreken welke gerecht je lekker vindt. Nog voordat
je het uit kunt spreken loopt het water in je mond. Alleen al denken aan
iets laat je lichaam reageren. Dat non-verbale seintje gaat voor alles
op.
Dat gaat ook op voor dingen die je niet wilt. Op alles waar je met een
ontkennend woord ervoor aan denkt, bereid je lichaam zich voor op
hetgeen ontkent wordt. Woorden als niet, niets geen, etc., zijn woorden
die geen betekenis hebben en zorgen er juist voor dat je non-verbaal
aangeeft wat je niet wilt hebben. Voor een waarnemer komt het over of je
juist de dingen aangeeft.
Denk daarom ook altijd wat je wilt en voorkom je te denken aan wat je niet wilt laten gebeuren.